Woorden Verloren, Beelden Gevonden; het verhaal van Sjef

Het begon als een gewone zondag

Het Verhaal van Sjef Valk (70). Van Tekentafel naar schildersezel. Dit verhaal begint acht jaar geleden. Ik was die zondagmiddag alleen thuis de administratie aan het doen. De dag daarna zou ik weer gaan werken als grafisch tekenaar op een reclamebureau. Ik hield van mijn werk en genoot ervan vrijdagmiddagborrels te organiseren. Daarnaast was ik vaak bij de damclub, op mijn racefiets of las ik een boek. Het vreemde gevoel in mijn gezicht en mijn been bleek het eerste teken dat er veel anders zou worden.

Het eerste alarm: vallen en hulp

Ik wilde lopen, maar viel. Gelukkig zag de buurman mij liggen en belde 112.

De acute nasleep van de beroerte

Ik had een hersenbloeding gekregen waarbij ik halfzijdig verlamd was geraakt en mijn spraak was ik kwijt. Onsamenhangende klanken kwamen uit m’n mond.

Eerste woorden terugvinden

Na enkele weken kwamen uitroepen als Hai en Hallo en de namen van mijn vrouw en kinderen weer verstaanbaarder terug.

Ontdekking van verlies en revalidatie

De ontdekking dat ik niet meer kon schrijven vond ik verschrikkelijk. Intensieve revalidatie volgde. Eerst in het UMCU, daarna in revalidatiecentrum De Hoogstraat.

Oefenen, vooruitgang en aanpassing

Ik kreeg goede begeleiding en pakte alles aan om te oefenen. Mijn spraak kwam langzaam terug. Niet zoals vroeger, maar ik kan me redden. Nooit eerder had ik van afasie gehoord. Werken was abrupt afgelopen.

Van tekentafel naar schildersezel

De tekentafel heb ik ingeruild voor een schildersezel. Mijn rechterhand laat het afweten door de verlamming, maar m’n linkerhand heeft, door intensief oefenen, steeds meer overgenomen.

Dagelijkse activiteiten en geheugensteuntjes

Sinds vier jaar ben ik eens in de week in het atelier bij De Paraplu van InteraktContour, samen met anderen die afasie hebben. Ik teken en schilder met plezier en ben trots op hetgeen ik kan maken met mijn linkerhand en leer veel van de inzichten die de kunstenaar geeft! Daarnaast ben ik bij de Paraplu bezig met taal, spel- en beweegactiviteiten. Het is een rustige, fijne sfeer. Iedereen heeft oog voor elkaar. Na veel oefenen ben ik terug bij de damclub, wel een paar niveautjes lager. Het is goed om buitenshuis bezig te zijn, dan heb ik thuis weer wat te vertellen. Mijn leesboek is ingeruild voor een luisterboek of podcast. Ik heb een opschrijfboekje bij me met geheugensteuntjes en namen van mensen. Soms pak ik het tijdens een gesprek erbij. Ik draag ook de sleutelhanger met daarop “Ik heb afasie”.

Openheid over afasie

Ik wil mezelf kunnen zijn en ben nog steeds een gezelligheidsprater. Ik benoem dat ik afasie heb. Dan weten mensen het. Het liefste heb ik dat mensen ernaar vragen zodat ze duidelijkheid krijgen en niet zelf iets gaan invullen.

Verlies van vanzelfsprekendheid, maar niet van moed

Ik ben flink wat onbevangenheid en vrijheid kwijtgeraakt, “even een klusje doen” zit er niet meer in. Niets gaat automatisch, alles kost meer tijd en moeite. Maar ik loop niet weg van dingen die op mijn pad komen en durf hulp te vragen, hoe moeilijk dat soms ook is.

Belangrijke momenten: vakantie en afscheid

Zo gingen we afgelopen jaar toch weer op vakantie naar Frankrijk met mijn geliefde familie en alle hulp daarbij van mensen op het vliegveld was geweldig. Totaal anders dan vroeger toen we met een tent de auto instapten. Samen met mijn zus heb ik gesproken tijdens de uitvaart van onze moeder. Die dingen wil ik niet uit de weg gaan. Ik benoemde ook “mensen, ik heb afasie.”

Wat mij helpt: rust, tijd en contact

Er is een soort berusting gekomen. Soms kan ik zelfs lachen om onhandigheden, bijvoorbeeld wanneer de scheerschuim ineens overal zit. Op de vraag wat mij kan helpen, zeg ik dat het fijn is als mensen om me heen de tijd kunnen nemen en er een rustige omgeving is waarin niet iedereen door elkaar praat. Dan kan ik het volgen en meedoen in een gesprek. Dat is waar ik van houd: contact hebben met anderen ondanks mijn afasie.